Trong bài viết trước về bài Khoảnh khắc, tôi có nhắc đến kỉ niệm với bài Quê nhà. Thời điểm đó Tùng Dương đang được mọi người biết đến Ôi quê tôi của Lê Minh Sơn. Còn Quê nhà là của Trần Tiến. Tôi cũng rất mê tiếng guitar đệm trong Quê nhà và Ôi quê tôi, tự mày mò ra cách đệm giống với bản thu âm của Tùng Dương, kể cả những đoạn solo ở giữa bài hát.

Rồi tôi có ít nhất 3 lần ngồi trên sân khấu sinh viên đệm Quê nhà. Chất lượng thì chắc chỉ tạm được. Tôi cũng không tự hào lắm, không có ấn tượng sâu sắc và cũng chẳng nhớ gì về những gì mình thể hiện được. Bẵng đi, đã lâu lắm rồi không chơi lại nên giờ đã quên gần hết cách đệm.

Điều làm tôi nhớ mãi là những suy ngẫm về lời hát của Trần Tiến mà tôi nghĩ nhiều người không để ý hết. Vì thế tôi có cảm nhận riêng và cách xử lý riêng cho bài hát.

Lời hát có 3 phần, như 3 màn của một đoạn phim ngắn. Đoạn 1, những hình ảnh về quê hương, con sông quê, luỹ tre bờ đê… lần lượt hiện ra, có tiếng mẹ ru xa xôi. Rồi hình ảnh người mẹ hiện về rõ nét và đoạn điệp khúc là lời ru của mẹ. Tiếp theo, ở đoạn 2, nỗi niềm của nhân vật hướng về người cha. Rồi ở đoạn 3 là nhớ người về hình bóng người yêu. Tình cảm dồn nén ở đoạn này khác hẳn khi nhớ về cha mẹ. Đoạn điệp khúc khi đó cũng là những khắc khoải tình yêu “em đi lấy chồng, anh vẫn một mình”. Lúc này câu hát ru trở thành hiện thực đau đớn của nhân vật và vì thế tôi nghĩ nó chứa đựng nỗi xót xa chứ không phải êm dịu như lời hát ru trước đó.

Khi Tùng Dương hát, đoạn cuối có một nốt nhấn ở “thôi đành…” rồi kết thúc, như thể hiện sự tiếc nuối đã muộn màng. Tôi và ca sĩ của mình đã quyết định không để mọi thứ dừng ở đó mà lặp lại điệp khúc một lần nữa với tiết tấu thoải mái và thanh thản hơn. Ý muốn của tôi là những đắng cay trong tâm hồn cũng có thể bay đi, cũng có thể lên trời.

Hôm đó nhiều người đã thích thú với cách thể hiện của chúng tôi. Nhưng phải chăng cách cảm nhận đó của tôi vẫn chưa đủ sâu sắc? Mỗi giai đoạn của cuộc đời người ta lại có thể có những cảm nhận khác nhau lắm chứ.

Đây là bản đệm tôi thu vội theo những gì nhớ được. Tôi vẫn chưa nhớ lại cách chơi đoạn solo giữa bài hát.

---

            B7sus4           F      D7
Quê nhà tôi ơi... xứ Đoài xa vắng,
           Dm                      Bb
Khói chiều mênh mông sông Đà buông nắng.
                E               F
Nhớ thương làng quê, luỹ tre bờ đê,
           E                              E7
Ước mơ trở về nghe mẹ hiền ru bên thềm đá cũ.

            Am                F     D7
Quê nhà tôi ơi, con đường qua ngõ,
             Dm                     Bb
Bóng mẹ liêu xiêu trong chiều buông gió.
               E                     F
Nhớ thương đàn con, biết phương trời nao,
            E                                   A
Áo nâu mùa đông thương mình lận đận đêm buồn mẹ ru.

    A              F#m            E
À...ơi hoa bay lên trời cây chi ở lại.
    A              F#m            E                    E7
À...ơi hoa cải lên trời rau răm ở lại... chịu lời đắng cay

Quê nhà tôi ơi, Ba Vì xanh tím
Nón chiều che ngang mặt chiều hoang vắng,
Những đêm mùa đông, khói hương trầm bay,
Bóng cha ngồi đây ngọn đèn lung lay bức tường vôi trắng.

Quê nhà tôi ơi! quê người con gái
Mắt buồn da nâu giấu tình yêu dấu
Mắt đen về đâu? Mắt đen của tôi,
Mắt đen chờ ai tháng ngày mỏi mòn, mối tình long đong.

À...ơi em đi lấy chồng, anh vẫn một mình
À...ơi táo rụng sân đình thương anh một mình, một mình nhớ em.
À...ơi hoa bay lên trời cây chi ở lại
À...ơi hoa cải lên trời rau răm ở lại... chịu lời đắng cay

À...ơi hoa bay lên trời !
À...ơi hoa cải bay đi, rau răm thôi đành
À...ơi hoa cải bay đi, rau dăm thôi đành...ở...lại ...

---